Justyna ukowska
Cech wyrniajc modrolotki spord innych gatunkw popularnie hodowanych w Polsce papug jest ogromna rnorodno przyjmowanego pokarmu i due zdolnoci dostosowawcze co do jego rodzaju. O modrolotkach mwi si, e jedz wszystko. Oczywicie to "wszystko" ma konkretne granice, ale rzeczywicie jadospis dzikich modrolotek jest imponujcy. Dla wacicieli modrolotek ten fakt ma bardzo wane konsekwencje. Po pierwsze, modrolotki stosunkowo atwo przekonuj si do nowych pokarmw, do chtnie te prbuj nieznanego dotd poywienia, o wiele rzadziej wic sprawiaj problemy przy przestawianiu ich na zdrow diet. Po drugie, w ich ywieniu wyjtkowo wana jest rnorodno. Kadej papudze naley zapewnia urozmaicone poywienie, modrolotki jednak s na to szczeglnie wraliwe.
Dzikie modrolotki ywi si nasionami drzew, krzeww, traw, bylin i innych rolin zielnych, orzechami (wanym skadnikiem ich menu w naturze s orzeszki miejscowej odmiany buku), owocami (zwaszcza jagodowymi), zielonymi czciami rolin, kwiatami, owocami, miczakami i larwami owadw. Populacje yjce na nadbrzeu oraz te zamieszkujce mae wyspy chtnie urozmaicaj sobie diet wodorostami oraz maymi yjtkami morskimi wyrzucanymi na brzeg. Te niemal wszystkoerne ptaki nie gardz nawet padlin. Dieta dzikich kzek jest do mocno zrnicowana sezonowo.
Naley pamita, e w klimacie, w ktrym yj dzikie modrolotki, dojrzae suche ziarno jest dostpne bardzo krtko. Wiosn i wczesnym latem ptaki zjadaj nasiona niedojrzae, za pnym latem i jesieni poywiaj si w duej mierze ziarnem opadym na ziemi i kiekujcym. Klimat wysp jest na tyle wilgotny, e zdarzaj si lata, kiedy suche ziarno jest praktycznie w ogle niedostpne, gdy ziarno opada na mokr ziemi praktycznie natychmiast po wykoszeniu si rolin, a tam od razu kiekuje.
Istotnym skadnikiem poywienia modrolotek s kwiaty i pczki kwiatw. Mimo e modrolotki nie s nektarojadami, chtnie sigaj po kwiaty wyrniajce si sodycz i aromatem, takie jak kwiaty kanuki czy nowozelandzka rewarewa, ale nie gardz te skromniejszymi okazami. Przysmakiem s zwaszcza pczki, zanim jeszcze kwiaty si rozwin. Niestety, waciciele papug rzadko wczaj kwiaty do ich menu, w powszechnej opinii ten rarytas naley si nektarojadom. Modrolotki zazwyczaj z duym entuzjazmem podchodz do kwiatw. Kolorowe i pachnce, dostarczaj papudze unikalnych bodcw, a sodkie wiee pczki s dla wielu papug tak duym rarytasem, e mog by z powodzeniem traktowane jako argument przetargowy podczas oswajania. Jesieni i zim, kiedy brakuje nasion i kwiatw, podstaw ywienia kzek s jagody i inne owoce.
Bezkrgowce to podstawa poywienia modrolotek toczapeczkowych, w diecie modrolotek czerwonoczelnych ich udzia jest o wiele mniejszy, z wyjtkiem wiosny, czyli okresu lgowego. Podobnie jest z miczakami i innymi morskimi yjtkami. Pod tym wzgldem poszczeglne populacje papug tego gatunku si bardzo rni.
Zapewnienie prawidowej diety modrolotkom w niewoli to nie lada wyzwanie. Niestety, w polskich hodowlach zazwyczaj s one traktowane identycznie jak ich kuzyni z Australii. W konsekwencji zdobycie modrolotki, ktra nie ma powanych niedoborw pokarmowych, jest zdrowa, prawidowo rozwinita i bezproblemowo przechodzi pierzenie graniczy z cudem. Dodatkowym problemem jest fakt, e w literaturze wiatowej nie ma, jak dotd, kompleksowych opracowa dotyczcych zapotrzebowania modrolotek na poszczeglne skadniki odywcze, wic nawet najlepiej wyedukowany hodowca musi bazowa na sabo opisanych dowiadczeniach innych hodowcw, obserwacji rnych populacji modrolotek w literaturze i na wasnym instynkcie.
Na pewno stale dostpna dla ptakw powinna by mieszanka ziaren. Powinna by jak najbogatsza, a skad naley dostosowa do moliwoci dziobw tych papug. Z gotowych mieszanek wybierajmy te dla maych i rednich papug, a wic zawierajce takie nasiona, jak proso, proso japoskie, proso senegalskie, kanar, owies, pszenic, gryk, sorgo, dari i mniejsze nasiona oleiste (len, perilla, murzynek, kardi, sonecznik). Dodatkowo moemy podawa najrozmaitsze inne nasiona dostpne na rynku zoologicznym. Modrolotki potrzebuj wikszego udziau tustych ziaren w diecie ni odpowiadajce im wielkoci papugi australijskie (nimfy, rozelle, ksiniczki). Z tym, e wikszo gotowych mieszanek dla rednich papug australijskich ma zdecydowanie zbyt duo nasion oleistych dla papug, dla ktrych jest przeznaczona, za to doskonale si nadaje dla modrolotek. Dodatkowo mieszank mona uzupenia orzechami, przy czym naley uwaa na orzeszki ziemne, ktre mog by niebezpieczne. Mimo e modrolotki maj wiksze zapotrzebowanie na tuszcze ni papugi australijskie, nie mona te przesadza. Zdarza si, e hodowcy z tej okazji karmi modrolotki samym sonecznikiem, co jest oczywicie ogromnym bdem i powoduje, e mody ptak pada na niewydolno wtroby. Jeli zauwaymy, e nasza kzka ma tendencj do wyjadania samego sonecznika z miski, a inne ziarna ignoruje, trzeba nauczy j jedzenia wszystkich nasion z mieszanki, warto te wtedy wprowadzi do jadospisu granulat, z ktrego nie da si wybra tylko tustych ziaren. W dobrych sklepach zoologicznych moemy natkn si te na nasiona owocw (czarnej porzeczki, maliny itp.). Jest to wartociowy dodatek w diecie modrolotek.
Czciej ni papuki australijskie modrolotki powinny dostawa ziarno skiekowane (oczywicie to, ktre mona kiekowa) i - w miar moliwoci - wiee, take niedojrzae (kosy zb, jadalne chwasty z nasionami, wiey sonecznik i nasiona dyni, kolby kukurydzy). Mona dawa na zmian ziarno suche i skiekowane, w przeciwiestwie do typowych ziarnojadw modrolotki nie potrzebuj staej obecnoci ziarna akurat w postaci wysuszonej.
Ziarno nie powinno stanowi wicej ni 50% dziennego wyywienia kzek, a najlepiej jeli ta warto waha si w granicach 30-40%. Reszta to owoce, zieleniny i warzywa. Powinny one by dostpne dla papug codziennie, i nie jako jednorazowo podany o ktrej porze przysmak, lecz jako stay pokarm, w miar potrzeb wymieniany w cigu dnia na wiey - np. nietrwae owoce podczas upaw. Postarajmy si o jak najbogatszy zestaw warzyw, owocw i zielenin. O ile diet ziarnojadw wystarczy uzupeni kilkoma najbardziej wartociowymi warzywami, o tyle dla tych praktycznie wszystkoernych papug bdzie to zdecydowanie za mao.
Modrolotki nale do tych ptakw, dla ktrych owoce nie s opcjonalnym dodatkiem i przysmakiem, lecz koniecznym codziennym dodatkiem. Jest to kopotliwe, biorc pod uwag fakt, e to nie eleganckie i niebrudzce, cho zdecydowanie najpopularniejsze jabko nie jest wcale owocem najwartociowszym. Przeciwnie, akurat z jabek moemy nawet w ogle zrezygnowa. Nie moemy natomiast caej gamy czerwonych i granatowych owocw, zwaszcza jagodowych, ktre maj najwicej wartoci - porzeczek, malin, jeyn, truskawek, urawiny, morwy i wielu innych. Inne, te potrzebne skadniki maj np. cytrusy. Jednym sowem - podawajmy jak najwicej rozmaitych owocw, kierujc si zasad, e wicej wartoci maj owoce o intensywnych barwach. W przypadku drzew i krzeww o jadalnych liciach i bezpiecznym drewnie (takich jak gg, jabo, grusza czy porzeczki, take maliny i jeyny, ale tutaj trzeba uwaa na drobne kolce) w miar moliwoci oferujmy ptactwu cae gazie. Niektre owoce si szybko psuj w wysokich temperaturach, krajobraz po uczcie wymaga te czstego sprztania, bo resztki atwo pleniej, nawet w cigu kilkunastu godzin.
Pokarm zielony daje chyba najwicej moliwoci. Wszystkie zieleniny jadalne dla czowieka (z wyjtkiem pora i szczypiorku), czci zielone niektrych warzyw, z ktrych zjadamy inne fragmenty (jak marchew czy rzodkiewka), jadalne dziko rosnce na kach chwasty i gazie bezpiecznych drzew. Podobnie jak w przypadku owocw, zielenina musi by dostpna cay czas i w takich ilociach, by jej papugom nie brakowao.
Warzywa nie s naturalnym skadnikiem diety papug, jednak zawieraj wiele witamin i innych skadnikw odywczych, wic ich podawanie w duym stopniu zmniejsza ryzyko niedoborw, zwaszcza przy tak wymagajcych ptakach jak modrolotki. Z reguy do warzyw najtrudniej jest przekona papugi, dlatego wanie, e odbiegaj one od ich naturalnego poywienia. Na szczcie kzki stosunkowo rzadko grymasz. Modrolotki chtnie zjadaj roliny strczkowe, by moe ze wzgldu na swoje wysze ni u papug australijskich zapotrzebowanie na biako. Poza fasolk mung i wieym zielonym groszkiem wszystkie inne musz by ugotowane.
Wanym i niedocenianym skadnikiem diety papug s kwiaty. Ich podawanie jest wane nie tylko ze wzgldu na skadniki pokarmowe, ale take kolor i zapach. Dostarczanie papugom zrnicowanych bodcw jest rwnie wane jak pilnowanie, by nie zabrako im witamin.
Podobnie jak w przypadku innych gatunkw, modrolotki potrzebuj rwnie biaka zwierzcego. Mona im je dostarcza w gotowanym jajku, ptustym biaym serze, jogurcie, gotowanym misie, gotowanych rybach i owocach morza czy surowych larwach. W czasie skadania jaj i karmienia pisklt pokarm biakowy musi by dostpny codziennie, poza okresem lgowym - 2-3 razy w tygodniu.
Konieczna jest te bezpieczna suplementacja wapnia, zwaszcza w przypadku samic, u ktrych jego niedobr moe by tragiczny w skutkach w czasie znoszenia jajek, a kzki maj tendencj do produkowania tyche w niemal hurtowych ilociach, take bez adnej stymulacji w postaci budki. Najlepiej nadaje si do tego sepia, mona te dodatkowo powiesi papugom kostki wapienne, naley tylko uwaa na ich skad (przede wszystkim nie mog zawiera gipsu, ktry jest szkodliwy, a zdarza si w kostkach dla ptakw).
List pokarmw, ktre mona podawa papugom, znajdziecie tutaj
Spis gatunkw, ktrych dotyczy artyku:
modrolotka zielona (Cyanoramphus unicolor)
modrolotka czerwonoczelna (Cyanoramphus novaezelandiae)
modrolotka toczapkowa (Cyanoramphus auriceps)
modrolotka szmaragdowa (Cyanoramphus forbesi)
modrolotka maa (Cyanorhamphus malherbe)
Powrt do strony gwnej