Justyna ukowska
Megabakteria (Macrorhabdus ornithogaster) - grzyb z grupy drodakw, atakujcy ukad pokarmowy papugi, bytujcy przede wszystkim w odku. Uszkadza gruczoy w bonie luzowej odka, z czasem niszczy ca bon luzow, uniemoliwiajc trawienie pokarmu - ptak zatem umiera z godu. Ponadto, jak wszystkie grzyby, produkuje toksyny, ktre powoli zatruwaj organizm.
Megabakteria jest bardzo powszechnym w rodowisku patogenem i stykaj si z ni wszystkie ptaki. Atakuje przede wszystkim osabione papugi, mona go zatem uzna za patogen wtrny. Najpopularniejszy jest u papuek falistych.
Objawy:
- utrata wagi, mimo e papuga normalnie je,
- zmiana odchodw - we wczeniejszej fazie ka moe by troch janiejszy, po roztarciu nie jest gadki, w pniejszej fazie mog pojawia si niestrawione fragmenty poywienia lub nawet cae ziarna; przy dugotrwaej chorobie odchody mog take przypomina te przy przewlekym zatruciu (wielomocz, zabarwienie na to lub ciemnozielono),
- osabienie,
- przy dugotrwaej przewlekej chorobie te takie objawy, jak przy niedoborach pokarmowych lub zaburzeniach metabolizmu (gorsze upierzenie, uszczcy si kruchy dzib, kruche pazury, przerastanie dzioba i pazurw).
aden z tych objaww ani nie musi wystpi przy megabakterii, ani nie wskazuje jednoznacznie na t chorob, wic nie mona rozpoczyna leczenia bez zbadania papugi i zdiagnozowania tej choroby. Megabakteria widoczna jest pod mikroskopem w odchodach, nawet w niewybarwionym preparacie. Nie trzeba robi posiewu, eby j wykry.
Leczenie
Jedynym lekiem na megabakteri o potwierdzonej skutecznoci jest Amfoterycyna B, wystpujca w lekach przeznaczonych dla ludzi w postaci zawiesiny lub tabletek (z tabletek dla papug robimy te zawiesin). Amfoterycyna B jest niedostpna w aptekach w Polsce, ale jest dopuszczona do obrotu w UE. Mona j kupi w niemieckich aptekach na recept od polskiego lekarza lub weterynarza, niektre polskie apteki mog te dla nas taki lek sprowadzi. Lek dajemy bezporednio do dzioba. Papug w czasie leczenia trzeba regularnie bada, co najmniej co tydzie, eby mc odstawi lek jak tylko pozbdziemy si grzybw. W czasie podawania leku dobrze jest stosowa co osonowego na nerki i wtrob, np. sodiazot.
Do tego stosujemy leczenie wspomagajce:
Zakwaszanie ukadu pokarmowego - jest konieczne, gdy megabakteria zmienia odczyn odka na zasadowy, za w zasadowym rodowisku niemoliwe s procesy trawienne. Ponadto kwane rodowisko ogranicza namnaanie si drody. Zakwasza mona witamin C w pynie, preparatami dla ptakw z kwasami organicznymi, niesodzonym sokiem z cytrusw. Dobrym rodkiem do zakwaszania jest np. Citropepsin, ktry oprcz kwasu cytrynowego zawiera te pepsyn - enzym trawienny, ktrego z powodu uszkodzenia gruczow papuga moe mie za mao. Czasem stosuje si w tym celu ocet jabkowy, ale kwas octowy jest na tyle niezdrowy, e nie jest to dobry rodek. rodki te trzeba podawa papudze prosto do dzioba (jeli dokarmiamy - to z papk, oprcz tego mona dopaja zakwaszon wod), gdy jeli podajemy z wod do picia, to szansa, e papuga wypije tego wystarczajco duo, jest niewielka.
Dieta - jeli wystpuj ju zaburzenia trawienia, naley odstawi suche ziarno. Podawa mona granulat oraz gotowane (bez soli!) kasze, rye i makarony. Jeli papuga odmawia jedzenia czegokolwiek poza ziarnem, mona podawa moczone ziarno - ale najlepiej takie, ktre ptak rozciera w dziobie (jak pszenic), a nie takie, ktre poyka w caoci (jak proso). Jeli papuga chudnie, trzeba j dokarmia rcznie - jest to konieczne. Dokarmia mona dobrej jakoci pokarmem do rcznego karmienia pisklt, najlepiej wybiera takie z dodatkow zawartoci probiotyku i enzymw. Papk zakwaszamy. W skrajnych przypadkach, gdy bona luzowa jest na tyle zniszczona, ze papuga nie trawi nawet delikatnej papki, mona dokarmia pokarmami ubogoresztkowymi na bazie soi (np. Prosobee; takie pokarmy te s na recept, ale recept moe wyda weterynarz).
Probiotyk - jest konieczny do przywrcenia normalnej dziaalnoci ukadowi pokarmowemu papugi, ponadto bakterie ograniczaj namnaanie si drody. Naley stosowa probiotyki przeznaczone dla ptakw (np. Protexin aqua-boost lub, lepiej, pro-enzorb, probiotyki dla drobiu). Probiotyk zawieraj te dobre preparaty do karmienia pisklt. Probiotyk rozpuszczalny w wodzie mona dodawa do wody do picia, a jeli dokarmiamy papug - dodajemy do papki.
Enzymy - wspomagaj trawienie, ktre przy megabakterii jest zaburzone lub w ogle zahamowane. Enzymy s zawarte w dobrych preparatach do karmienia pisklt, s rodki z enzymami dla ptakw (np. Protexin pro-enzorb), s te preparaty z enzymami dla ludzi (np. Citropepsin). Preparaty rozpuszczalne w wodzie mona dodawa do wody, a jeli dokarmiamy papug - dodajemy do papki.
Kontrola
Papug w trakcie leczenia megabakterii trzeba regularnie bada, co najmniej co tydzie, eby:
1) mc odstawi Amfoterycyn B od razu po wybiciu megabakterii (jest to bardzo toksyczny lek i nie mona podawa go zbyt dugo; nawet jeli megabakteria nie zostaa do koca wybita, nie mona go podawa w jednym cigu duej ni 30 dni),
2) pilnowa, czy osabiony przez megabakteri ptak nie zapa dodatkowo innej choroby.
Powikania
Nawet po wybiciu megabakterii moe zdarzy si, e papuga nadal nie trawi. Jest to wynik uszkodzenia bony luzowej oadka i znajdujcych si w niej gruczow. Tak papuk trzeba dokarmia lekkostrawnym pokarmem z probiotykiem i enzymami tak dugo, a bona luzowa si zregeneruje i ukad pokarmowy podejmie normaln prac.
Rokowania
Zale przede wszystkim od siy i odpornoci konkretnego osobnika. W momencie gdy z jakiegokolwiek powodu megabakteria zaczyna si namnaa i jest jej duo, bez leczenia papuga w zasadzie nie ma szans na przeycie. Silny ptak moe sobie poradzi przy samym leczeniu wspomagajcym (zakwaszanie, dokarmianie), sabszemu to nie wystarczy.
Powrt do strony gwnej